کتاب مبحث هفتم ویرایش 1400 | ژئوتکنیک و مهندسی پی

توضیحات

موضوع  کتاب مبحث هفتم مقررات ملی

کلیات مبحث هفتم تحت عنوان پی و پی سازی، الزامات طراحی ژئوتکنیکی ساختمان‌ها را مورد بحث قرار می‌دهد. این مبحث پس از ارائه تعاریف مرتبط با مسائل طراحی پی، به شناسایی ژئوتکنیکی لایه‌های زمین می‌پردازد و برای نکاتی از قبیل تعداد، عمق و فاصله گمانه‌ها جداول لازم را ارائه می‌دهد. در همین فصل حداقل مواردی که گزارش‌های فنی باید آورده شود را ذکر می‌نماید.

فصل سوم این مبحث به موضوع بسیار مهم گودبرداری می‌پردازد و مسئولیت طرح و اجرای گود را به میزان خطرهای مختلف که ممکن است تأثیر گذار باشد مرتبط می‌سازد و برای هر سطح خطر یک مسئول طراحی و اجرا مشخص می‌کند. ضمناً بمنظور جلوگیری از ایجاد تغییر شکل‌های دیوار گود و در نتیجه صدمه به سازه مجاور گود نکاتی آورده شده است.

در بخش طراحی‌های ژئوتکنیکی، شامل پی‌های سطحی، سازه‌های نگهبان و پی‌های عمیق، به هر دو روش طراحی «تنش مجاز» و «حالات حدی» پرداخته شده است.

در فصل پی‌های سطحی، مقادیر نشستهای مجاز، ضرایب اطمینان و نحوه انتخاب روابط موجود نظری برای محاسبه ظرفیت پایداری و همچنین استفاده از آزمایشات در محل، نکات مهمی آورده شده است. در انتهای این فصل نیز مطالبی مرتبط با ملاحظات لرزه‌ای طراحی و ملاحظات اجرایی پی‌های سطحی گنجانیده شده است.

فصل پنجم این مبحث به موضوع طراحی سازه‌های نگهبان اختصاص دارد. در این فصل در خصوص فشار خاک و میزان تغییر شکل‌های لازم برای ایجاد شرایط محرک و مقاوم و طراحی این سازه‌ها برای تحمل بار استاتیکی و همچنین بار دینامیکی ناشی از زلزله، جداول ضرایب اطمینان آورده شده است. در مورد دیوارهای خاک مسلح که در ایران بسیار متداول می‌باشند به هر دو ضریب اطمینان جزئی و کلی پرداخته شده است.

فصل آخر که به پی‌های عمیق اختصاص یافته است اطلاعات بیشتری را برای طراحی شامل می‌شود. در این بخش انواع نیروهای اعمالی از قبیل محوری فشاری، محوری کششی، جانبی و اصطکاک منفی مورد بحث قرار گرفته است. سپس ضمن ارائه جداول ضریب اطمینان جهت طراحی، اهمیت انجام آزمایشات در محل بصورت استاتیکی و دینامیکی و ارجح بودن آنها برای طراحی مطرح شده است. در این بخش نیز مطالبی مرتبط با گروه شمع بصورت باربری بیشتر و یا کاهش نشست آورده شده است.

سر فصل های مبحث هفتم ویرایش 1400

۱-۷- کلیات
۱-۱-۷ هدف
۲-۱-۷- دامنه کاربرد
۳-۱-۷- تعاریف
۱-۳-۱-۷- پی
۲-۳-۱-۷ خاکریزی مهندسی
۳-۳-۱-۷- سازه‌های نگهبان
٧-١-٣-۴- شناسایی ژئوتکنیکی
۵-۳-۱-۷- داده‌های ژئوتکنیکی
٧-١-٣-۶- اطلاعات ژئوتکنیکی
۷-۳-۱-۷- گمانه
۸-۳-۱-۷- طراحی ژئوتکنیکی
۹-۳-۱-۷- زمین مناسب
۱۰-۳-۱-۷ – لایه‌بندی پیچیده
۱۱-۳-۱-۷- ساختمان‌های با اهمیت، کم متوسط زیاد و خیلی زیاد
٧-١-۴- روش‌های طراحی
٧-١-۴-١ – روش تنش مجاز
٧-١-۴-٢- روش ضرایب بار و مقاومت (LRFD)
٧-١-۴-٢-١- حالت حدی مقاومت
٧-١-۴-٢-٢- حالت حدی بهره برداری
٧-١-۴-٣- روش‌های عملکردی
۷-١-۴-٣-١- تحلیل
۷-١-۴-٣-٢- آزمایش
٧-١-۴-٣-٣- تهیه مدارک

۲-۷- ملاحظات طراحی و شناسایی ژئوتکنیکی زمین
۱-۲-۷ اهداف شناسایی ژئوتکنیکی
۲-۲-۷-بررسی‌های ژئوتکنیکی بررسی
۳-۲-۷- الزامات بررسی‌های ژئوتکنیکی
۱-۳-۲-۷- الزامات بررسی‌های مقدماتی
۲-۳-۲-۷- الزامات بررسی‌های طراحی
۱-۲-۳-۲-۷- شناسایی‌های لازم در مرحله بررسی طراحی
۲-۲-۳-۲-۷- حفاری و نمونه برداری خاک
۳-۲-۳-۲-۷- آزمون‌های آزمایشگاهی
۴-٢-٣-٢-٧ آزمون‌های برجا
۵-۲-۳-۲-۷- گزارش بررسی‌های طراحی
۱-۵-۲-۳-۲-۷- گزارش عملیات مطالعات ژئوتکنیکی
٧-٢-۴- سایر ملاحظات طراحی ژئوتکنیکی
٧-٣-۴-١- ملاحظات بارگذاری
٧-٢-۴-٢- الزامات بررسی‌های کنترلی
٧-٣-۴-٣- ملاحظات دوام

۳-۷- گودبرداری و پایش
۱-۳-۷ هدف
۲-۳-۷ تعاریف
۳-۳-۷- ملاحظات کلی
٧-٣-۴- تحلیل تغییر شکل گود و سازه‌های مجاور
۵-۳-۷- تغییر شکل‌های مجاز
٧-٣-۶- زهکشی
۷-۳-۷- پایش و کنترل
۱-۷-۳-۷- اهداف ابزارگذاری و پایش
۲-۷-۳-۷-برنامه پایش
۳-۷-۳-۷- ابزار پایش
٧-٣-٧-۴- مسئولیت ،طراحی، اجرا و نظارت پایش

٧-۴ پی سطحی
٧-۴-١ هدف
۲-۴-۷- ملاحظات طراحی پی‌های سطحی
٧-۴-٣- ظرفیت باربری پی‌های سطحی
٧-۴-۴- مقادیر نشست مجاز
٧-۴-۵- روش‌های طراحی پی سطحی
٧-۴-۵-١ – روش تنش مجاز
٧-۴-۵-٣- روش ضرایب بار و مقاومت
٧-۴-۵-۴- ملاحظات لرزه ای در طراحی پی های سطحی
۶-۴-۷-پی‌های انعطاف پذیر
٧-۴-٧- ملاحظات اجرایی بی‌های سطحی
۵-۷ سازه‌های نگهبان
۱-۵-۷- دامنه کاربرد و هدف
۲-۵-۷ انواع سازه‌های نگهبان
۳-۵-۷- پایداری انواع سازه‌های نگهبان
۱-۳-۵-۷- حالت‌های حدی دیوارهای صلب وزنی
۲-۳-۵-۷- حالت‌های حدی دیوارهای انعطاف پذیر مهار شده
۳-۳-۵-۱- حالت‌های حدی دیوارهای خاک مسلح
٧-۵-۴- ملاحظات طراحی و ساخت

-۵-۵- فشار خاک
۱-۵-۵ کلیات
۲-۵-۵-۷- تعیین فشار خاک در حالات مختلف
۱-۲-۵-۵-۷- فشار خاک در حالت سکون
۲-۲-۵-۵-۷- فشار محرک و مقاوم خاک
۳-۲-۵-۵-۷- فشار خاک در خاکریز متراکم شده
٧-۵-۵-٣-۴- فشار حالت رک و مقاوم در شرایط دینامیکی محرک
٧-۵ -۵-٣-۵- تعیین فشار خاک در پشت دیوار
٧-۵-۶- فشار آب
۷-۵-۷- روش‌های طراحی سازه‌های نگهبان
۱-۷-۵-۷- روش تنش مجاز
۱-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای صنب
۲-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای انعطاف پذیر سپری
۱-۲-۱-۷-۵-۷- ضریب اطمینان مهار
۲-۲-۱-۷-۵-۷- ضریب اطمینان در برابر بالا زدگی کف
۳-۱-۷-۵-۷- حداقل ضرایب اطمینان دیوارهای خاک مسلح
٧-۵-٧-١-۴- کنترل تغییر شکل
۲-۷-۵-۷- روش ضرایب بار و مقاومت
٧-۵-٧-٢-۴- ضرایب کاهش مقاومت در دیوارهای صلب
۵-۲-۷-۵-۷- ضرایب نیروی مقاوم در دیوارهای انعطاف پذیر
٧-۵-٧-٢-۶- ضرایب کاهش نیروی مقاوم در خاکریزها و شیروانی ها
۷-۲-۷-۵-۷- ضرایب کاهش نیروی مقاوم در دیوارهای خاک مسلح

۸-۵-۷- مهاربندی
٧-۵-٨-١- کلیات
۲-۸-۵-۷- طراحی مهارها
۳-۸-۵-۷- آزمایش مهارها
۱-۳-۸-۵-۷- آزمایش باربری و خزش
۹-۵-۷- خاکریز پشت دیوار
۱۰-۵-۷ – زهکشی و آب بندی دیوارها

٧-۶- پی های عمیق
٧-۶-١ هدف و دامنه کاربرد
۲-۶-۷- مبانی طراحی پی های عمیق
٧-۶-٣- بارهای طراحی
٧-۶-٣-١- ترکیب بارهای وارده
٧-۶-٣-٢- نیروهای تغییر مکان زمین
۱-۲-۳-۶-۷- اصطکاک منفی جدار
۲-۲-۳-۶-۷- بالا زدگی شمع
۳-۳-۳-۶-۷- حرکات جانبی
۴-۶-۷- شمع تحت بار محوری
٧-۶-۴-١- ظرفیت باربری
٧-۶-۴-١-١- روش‌های تعیین ظرفیت باربری شمع
٧-۶-۴-١-۲- استفاده از روابط تحلیلی
٧-۶-۴-١-٣- استفاده مستقیم از نتایج آزمایش‌های برجا
٧-۶-۴-١-۴- استفاده از آزمایش بارگذاری استاتیکی
٧-۶-۴-١-۵- استفاده از آزمایش دینامیکی(WEAP)
٧-۶-۴-١-۶- تحلیل معادله موج
٧-۶-۴-١-٧- آزمایش دینامیک شمع (DLT)
٧-۶-۴-٢- نشست شمع‌ها
٧-۶-۴-٣- شمع‌های کششی

٧-۶-۵- شمع‌های تحت بار جانبی
٧-۶-۵-١- ظرفیت باربری جانبی
٧-۶-۵-۲- تغییر مکان جانبی
٧-۶-۶- گروه شمع
٧-۶-۶-١- ظرفیت باربری گروه شمع
٧-۶-۶-٢- نشست گروه شمع
٧-۶-۶-٣- تحلیل نیروها در گروه شمع
٧-۶-۶-۴- طراحی گروه شمع
٧-۶-٧- بار مجاز طراحی شمع‌ها
٧-۶-٧-١- روش مقاومت مجاز بارهای عمدتاً بدون (ضریب
٧-۶-٧-٢- روش ضرایب بار و مقاومت
۸-۶-۷- آزمایش‌های بارگذاری شمع
٧-۶-۱-۸- آزمایش‌های بارگذاری استاتیکی
٧-۶-٨-٢- آزمایش‌های بارگذاری دینامیکی
-٧-۶-٨-٣-۳- شمع‌های آزمایشی
٧-۶-٨-۴- شمع‌های اصلی
٧-۶-٨-۵- گزارش آزمایش‌های بارگذاری
٧-۶-٩- طراحی سازه‌ای شمع‌ها
٧-۶-١٠- ملاحظات ساخت و اجرای شمع
٧-۶-١١- ملاحظات شمع‌ها در خاک‌های مستعد روانگرایی و گسترش جانبی
۷-۷- ژئوتکنیک لرزه‌ای
۱-۷-۷- دامنه کاربرد
۲-۷-۷ زلزله طرح و اثرات ساختگاهی
۱-۲-۷-۷- روش آیین‌نامه‌ای
۲-۲-۷-۷- مطالعات ویژه زلزله طرح
۱-۲-۲-۷-۷- تحلیل مخاطره پذیری
۳-۲-۷-۷- تحلیل اثر ساختگاه
۱-۳-۲-۷-۷- تاثیر لایه‌های رسوبی سطحی
-۲-۳-۲-۷-۷- تاثیر توپوگرافی سطحی
۳-۳-۲-۷-۷ تاثیر توپوگرافی عمقی
۳-۷-۷- روانگرایی
-۱-۳-۷-۷- ارزیابی پتانسیل روانگرایی

هدف از مبحث هفتم مقررات ملی مشخص کردن حداقل ضوابط و مقررات برای طراحی بخش ژئوتکنیک ساختمان ها است.

به طوری که ایمنی کافی در ساختمانها تامین شود و شرایط بهره برداری مطلوب در طول عمر آن حفظ گردد.

رعایت ضوابط و مقررات این مبحث در کلیه سازه ها و ساختمانهای موضوع مقررات ملی ساختمان الزامی بود و ابنیه فنی مانند پل ها، سدها و سازه نیروگاهها مشمول مقررات این مبحث نمی شوند ولی رعایت آنها به صورت غیرالزامی توصیه می گردد.